अकोला ठरली बळीराजाची ‘कृषी पंढरी’! डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठात शिवार फेरीचा महाउत्सव; सुगंधी फुलांपासून वाईन्स-अत्तरांपर्यंत आधुनिक तंत्रज्ञानाची पर्वणी! कुलगुरू डॉ. शरद गडाख यांच्या मार्गदर्शनात ५ जिल्ह्यांतील हजारो शेतकरी व विद्यार्थ्यांची उपस्थिती; निसर्गाच्या संकटांवर मात करण्यासाठी ‘स्मार्ट शेती’ अन् जोडव्यवसाय ठरताहेत वरदान!
Summary
अकोला (विशेष बातमी/कृषी प्रतिनिधी): शेतकरी हा भारताचा अन्नदाता अन् अर्थव्यवस्थेचा मुख्य आधारस्तंभ! मात्र निसर्गाची अवकृपा, अवकाळी पाऊस आणि दुष्काळाच्या संकटांशी लढा देत असताना, आधुनिक तंत्रज्ञान आणि विज्ञानाची ढालच बळीराजाला सावरू शकते. याच तंत्रज्ञानाची प्रत्यक्ष अनुभूती देण्यासाठी डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी […]
अकोला (विशेष बातमी/कृषी प्रतिनिधी): शेतकरी हा भारताचा अन्नदाता अन् अर्थव्यवस्थेचा मुख्य आधारस्तंभ! मात्र निसर्गाची अवकृपा, अवकाळी पाऊस आणि दुष्काळाच्या संकटांशी लढा देत असताना, आधुनिक तंत्रज्ञान आणि विज्ञानाची ढालच बळीराजाला सावरू शकते. याच तंत्रज्ञानाची प्रत्यक्ष अनुभूती देण्यासाठी डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ (पी.के.व्ही.), अकोला येथे ‘शिवार फेरी’ या कृषी महाउत्सवाचे भव्य आयोजन करण्यात आले. “शेतकऱ्यांची कृषी पंढरी” ठरलेल्या या शिवार फेरीत अकोला, नागपूर, अमरावती, वर्धा आणि बुलढाणा जिल्ह्यांतील हजारो शेतकरी व कृषी विद्यार्थ्यांनी ज्ञानगंगा अनुभवली!
🌸 सुगंधी फुलांपासून वाईन्स अन् अत्तर निर्मिती; संशोधनाची अनोखी पर्वणी!
कुलगुरू डॉ. शरद गडाख यांच्या मार्गदर्शनाखाली, फळपीक संशोधन विभागाचे डॉ. डी. एम. पंचभाई, डॉ. भराड आणि डॉ. सुरेंद्र पाटील यांनी शेतकऱ्यांना कोरडवाहू व बागायती शेतीबाबत मोलाचे मार्गदर्शन केले.
हेल्थ ड्रिंक्स अन् अत्तर: सुगंधी फुलांपासून तब्बल ०८ ते १० टक्के अल्कोहोलयुक्त हेल्थ ड्रिंक्स (वाईन) तसेच सुवासिक अत्तर (परफ्यूम्स) कसे तयार करता येते, याचे थेट प्रात्यक्षिक आणि मार्गदर्शन शिवार फेरीत देण्यात आले.
पिकांचे सुधारित वाण: कापूस, ज्वारी (पी.के.व्ही. अश्विनी), तूर, सोयाबीन, गहू आणि भाजीपाल्याचे किडीला बळी न पडणारे उच्च उत्पादक वाण शेतकऱ्यांच्या आकर्षणाचा केंद्रबिंदू ठरले.
🚜 विज्ञानाधारित ‘स्मार्ट शेती’ अन् जोडव्यवसाय ठरणार वरदान!
शिवार फेरीत केवळ पारंपरिक शेतीवरच नव्हे, तर शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणाऱ्या आधुनिक तंत्रज्ञानावर प्रकाश टाकण्यात आला:
आधुनिक सिंचन व हायटेक शेती: ठिबक सिंचन, स्प्रिंकलर, ड्रोनद्वारे औषध फवारणी, आयओटी (IoT) आणि मोबाईल ॲप्सचा वापर.
नफादायक जोडव्यवसाय: मधमाशी पालन, शेततळ्यातील मत्स्यपालन, कुक्कुटपालन, दुधाळ जनावरांचे वैज्ञानिक व्यवस्थापन आणि ओमेगा-३ समृद्ध डेअरी उत्पादने.
शासकीय योजनांची माहिती: पीक विमा, किसान क्रेडिट कार्ड, शेततळे योजना आणि कृषी यांत्रिकीकरण सबसिडीची सविस्तर माहिती देण्यात आली.
🏛️ ३४२५ हेक्टरवरील संशोधनाचा महायज्ञ: पी.के.व्ही. अकोला!
२० ऑक्टोबर १९६९ रोजी स्थापन झालेले आणि थोर कृषी नेते डॉ. पंजाबराव देशमुख यांच्या नावाने ओळखले जाणारे हे विद्यापीठ ३४२५ हेक्टर जमिनीवर संशोधन आणि बीज उत्पादन कार्य करते. विदर्भातील ११ जिल्ह्यांमध्ये पसरलेल्या १९ संशोधन केंद्रांमधून विकसित होणारे तंत्रज्ञान थेट शेतकऱ्यांच्या बांधापर्यंत पोहोचवण्याचे काम या शिवार फेरीद्वारे झाले.
📢 युवा शेतकऱ्यांची धडक मागणी: “प्रत्येक मंडळात हवा ‘ॲग्री गाईडन्स हब’!”
शिवार फेरीत सहभागी झालेल्या तरुण शेतकऱ्यांनी शेतीला आधुनिकतेची जोड देण्यासाठी काही महत्त्वाच्या मागण्या मांडल्या:
कृषी मंडळनिहाय मार्गदर्शन केंद्र: प्रत्येक कृषी मंडळात अत्याधुनिक मार्गदर्शन केंद्र उभारून दर आठवड्याला तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन सत्र घ्यावे.
डिजिटल संवाद: व्हिज्युअल मीडिया, वेबिनार, युट्यूब आणि मोबाईल ॲप्सद्वारे शेतकऱ्यांना हवामान व बाजारभावाची रिअल-टाईम माहिती मिळावी.
🌾 “निसर्गाच्या संकटावर विज्ञानाची मात!”
”शिवार फेरी ही केवळ फेरी नसून बळीराजाची कृषी पंढरी आहे. निसर्गाच्या लहरीपणावर मात करायची असेल, तर विज्ञानाधारित शेती, सुधारित बियाणे आणि पूरक व्यवसायांची कास धरणे काळाची गरज आहे. कृषी विद्यापीठाचे हे ज्ञान प्रत्यक्ष बांधावर पोहोचले, तर देशाची अन्नसुरक्षा अधिक मजबूत होईल!”
— उपस्थित शेतकरी व शास्त्रज्ञ
ब्युरो रिपोर्ट, अकोला (विशेष बातमी)