अंधाऱ्या रस्त्यांवरची भीती कधी संपणार? चिमुकल्या कळ्यांपासून ते रणरागिणींपर्यंत, प्रत्येक पावलावर दबा धरून बसलेले नराधम! फक्त मेणबत्त्या नकोत, आता हवा ‘फास्ट ट्रॅक’ न्याय आणि कायद्याचा वज्रप्रहार!
विशेष क्राईम रिपोर्ट | पोलिस योद्धा न्यूज नेटवर्क
संध्याकाळचे सात वाजून गेले आहेत… बाहेर अंधार गडद होतोय. घरातल्या भिंतीवरच्या घड्याळाचा काटा जितका पुढे सरकतोय, तितकाच खिडकीत उभ्या असलेल्या आईच्या काळजाचा ठोका चुकतोय. शिकवणीला गेलेली तिची दहा वर्षांची चिमुकली किंवा ऑफिसमधून निघालेली तिची तरुण लेक अजून घरी परतलेली नाही. मोबाईलवर रिंग जातेय, पण फोन उचलला जात नाहीये… त्या काही मिनिटांत त्या आईच्या आणि बापाच्या डोळ्यांसमोरून बातम्यांमधल्या हजारो भयानक घटनांचा चित्रपट सरकतो आणि अंगावर काटा उभा राहतो!
ही भीती आज भारतातील कोणत्या एका शहराची किंवा गावाची नाही; तर लेक घराबाहेर पडल्यापासून ती सुखरूप उंबरठ्याच्या आत पाऊल ठेवेपर्यंत प्रत्येक कुटुंबाच्या मनात चालणारी ही एक अघोषित युद्धभूमी आहे! चंद्र आणि मंगळावर पाऊल ठेवणाऱ्या आपल्या देशात आजही महिला आणि निष्पाप बालके सुरक्षित आहेत का? हा प्रश्न आज ‘पोलिस योद्धा न्यूज नेटवर्क’ अतिशय जड अंतःकरणाने आणि तितक्याच संतापाने व्यवस्थेसमोर मांडत आहे.
शाळेचे आवार ते कामाचे ठिकाण… विकृतीचा विळखा सुटणार तरी कधी?
ज्या वयात लहान मुलांना ‘अ आ इ ई’ किंवा खेळण्यांचे जग समजायला हवे, त्या कोवळ्या वयात त्यांच्यावर नराधमांची काळी सावली पडते. शाळेची बस, खेळाचे मैदान, घराशेजारचा परिसर किंवा स्वतःच्या नात्यातलेच लोक… चिमुकल्या कळ्यांना कुस्करणाऱ्या विकृत मानसिकतेने आज कळस गाठला आहे. दुसरीकडे, स्वतःच्या पायावर उभी राहू पाहणारी तरुणी असो वा कुटुंबाचा गाडा हाकणारी कष्टकरी महिला—रस्त्यावरील टवाळखोरांच्या नजरा, छेडछाड, एकतर्फी प्रेमातून होणारे हल्ले आणि बलात्कारासारख्या अमानुष घटनांनी माणुसकीला काळीमा फासला आहे.
एखादी हृदयद्रावक घटना घडली की काही दिवस सोशल मीडियावर संतापाची लाट येते. रस्त्यांवर मोर्चे निघतात, चौकाचौकांत मेणबत्त्या पेटतात… पण काही दिवसांनी त्या मेणबत्त्या विझतात आणि सोबतच समाजाची संवेदनाही थंडावते! तोपर्यंत दुसऱ्या एखाद्या कोपऱ्यात दुसरी निष्पाप शिकार झालेली असते. हे दुष्टचक्र थांबणार तरी कधी?
’तारीख पे तारीख’चा खेळ थांबवा : आजची सर्वात मोठी गरज ‘फास्ट ट्रॅक कोर्ट’!
गुन्हेगारांची हिंमत का वाढते? कारण त्यांना कायद्याचा धाक उरलेला नाही! आज आपल्या देशात ‘पोक्सो’ (POCSO) आणि महिला अत्याचार विरोधी अत्यंत कडक कायदे अस्तित्वात आहेत. पण फक्त कायद्याच्या पुस्तकात कलमे लिहून गुन्हे थांबत नाहीत; गुन्हेगाराच्या मनात त्या कायद्याची दहशत निर्माण व्हावी लागते.
दुर्दैवाने, आज न्यायालयांमध्ये महिला आणि बालकांवरील अत्याचाराचे लाखो खटले वर्षानुवर्षे प्रलंबित आहेत. पीडितेला आणि तिच्या कुटुंबाला न्यायालयाच्या पायऱ्या झिजवताना पुन्हा पुन्हा त्या नरकयातनांमधून जावे लागते. पुराव्यांचा अभाव, साक्षीदारांवर येणारा दबाव आणि वर्षानुवर्षे चालणारी न्यायालयीन प्रक्रिया यामुळे आरोपी जामिनावर मोकाट फिरतात आणि पीडित कुटुंब न्यायाच्या प्रतीक्षेत खचून जाते.
म्हणूनच, आता गरज आहे ती खऱ्या अर्थाने कार्यरत असणाऱ्या ‘जलदगती न्यायालयांची’ (Fast Track Courts)!
गुन्हा घडल्यानंतर ठराविक दिवसांत पोलिसांनी अचूक आणि भक्कम दोषारोपपत्र (Charge Sheet) दाखल केले पाहिजे.
फॉरेन्सिक अहवालांना (Forensic Reports) महिन्यांचा नव्हे, तर काही तासांचा वेळ लागला पाहिजे.
जलदगती न्यायालयात सलग सुनावणी होऊन अवघ्या काही आठवड्यांत नराधमांना फाशी किंवा जन्मठेपेची शिक्षा ठोठावली गेली पाहिजे.
जेव्हा एका गुन्हेगाराला काही दिवसांतच फासावर लटकवले जाईल, तेव्हाच दुसऱ्या विकृत मनात गुन्हा करण्यापूर्वी शंभर वेळा धडकी भरेल!
कडक अंमलबजावणी आणि पोलिसांचा ‘सिंघम’ अवतार हवा!
कायदा आणि सुव्यवस्थेचा कणा असलेल्या पोलीस दलाची भूमिका यात सर्वात निर्णायक आहे. तक्रार घेऊन येणाऱ्या महिलेला किंवा पालकांना पोलीस ठाण्यात सन्मानाची आणि संवेदनशील वागणूक मिळालीच पाहिजे. ‘हद्द कोणाची’ या वादात न अडकता तात्काळ ‘झिरो एफआयआर’ (Zero FIR) नोंदवून तपासाची चक्रे फिरणे गरजेचे आहे.
शहरांमधील अंधारे कोपरे (Black Spots), शाळा-महाविद्यालयांचे परिसर आणि सार्वजनिक वाहतुकीच्या ठिकाणी सीसीटीव्हीचे जाळे आणि ‘दामिनी पथक’ व ‘निर्भया पथकाची’ गस्त अधिक आक्रमक होणे काळाची गरज आहे. टवाळखोरांवर जागेवरच कठोर कारवाई झाली, तरच पुढील मोठे अनर्थ टाळता येतील.
’पोलिस योद्धा’चे आवाहन : सुरक्षिततेची ढाल स्वतःच्या घरापासून उभारा!
व्यवस्था आणि कायदा आपले काम करतीलच, पण एक सजग नागरिक आणि पालक म्हणून आपणही आता सज्ज झाले पाहिजे. या ५ गोष्टी आजच अंमलात आणा:
’गुड टच आणि बॅड टच’ (Good Touch – Bad Touch): आपल्या घरातील लहान मुलांशी (मुलगा आणि मुलगी दोघांशीही) मित्रत्वाचे नाते ठेवा. त्यांना चांगल्या आणि वाईट स्पर्शातील फरक समजावून सांगा, जेणेकरून ते कोणतीही गोष्ट भीतीपोटी लपवून ठेवणार नाहीत.
११२ (112) हा नंबर पाठ करून ठेवा: संकटकाळी तात्काळ मदतीसाठी शासनाचा ११२ हा आपत्कालीन क्रमांक प्रत्येक महिलेच्या आणि मुलाच्या मोबाईलमध्ये ‘स्पीड डायल’वर असलाच पाहिजे. तसेच मोबाईलमधील ‘SOS’ फीचर ऑन ठेवा.
शाळा आणि खाजगी वाहनांची पडताळणी: आपल्या मुलांना ज्या स्कूल बसने किंवा रिक्षाने पाठवता, त्या चालकाची पोलीस पडताळणी (Police Verification) झाली आहे की नाही, याची पालकांनी स्वतः खात्री करावी.
स्वसंरक्षणाचे धडे: मुलींना केवळ अभ्यासातच नव्हे, तर शारीरिक आणि मानसिकदृष्ट्या सक्षम बनवा. त्यांना स्वसंरक्षणाचे (Self Defense) प्रशिक्षण आणि संकटात न घाबरता आवाज उठवण्याचे बळ द्या.
बघ्याची भूमिका सोडा: रस्त्यावर किंवा सार्वजनिक ठिकाणी कोणत्याही महिलेची किंवा बालकाची छेडछाड होताना दिसल्यास, मोबाईलवर व्हिडिओ काढत बसण्यापेक्षा तात्काळ पुढे होऊन विरोध करा आणि पोलिसांना पाचारण करा.
ज्या देशात स्त्रीची पूजा केली जाते, त्या देशात एकाही स्त्रीच्या किंवा बालकाच्या डोळ्यात भीतीचे अश्रू येणे, ही संपूर्ण समाजासाठी लाजिरवाणी गोष्ट आहे. आता फक्त शोक व्यक्त करायचा नाही, तर विकृतीचा समूळ नायनाट करण्यासाठी कायद्याची धार अधिक तेज करण्याची वेळ आली आहे!
निर्भय बना, अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवा!
अमर वासनिक
न्यूज एडिटर
— टीम पोलिस योद्धा न्यूज नेटवर्क