नागपुरात सोलर डिफेन्सच्या मध्यम कॅलिबर दारुगोळा निर्मिती युनिटचे उद्घाटन ‘ऑपरेशन सिंदूर’मध्ये नागास्त्र ड्रोनची निर्णायक भूमिका – संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांची प्रशंसा

नागपूर, दि. 18 जानेवारी 2026 :
देशाच्या संरक्षण क्षेत्रातील आत्मनिर्भरतेला बळकटी देणाऱ्या महत्त्वपूर्ण टप्प्यात, केंद्रीय संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी आज नागपूर येथे सोलर डिफेन्स अँड एअरोस्पेस लिमिटेड (SDAL) या कंपनीच्या अत्याधुनिक मध्यम कॅलिबर दारुगोळा निर्मिती युनिटचे उद्घाटन केले.
या प्रसंगी बोलताना संरक्षणमंत्र्यांनी ‘ऑपरेशन सिंदूर’ दरम्यान सोलर ग्रुपने विकसित केलेल्या नागास्त्र-1 लोइटरिंग म्युनिशन ड्रोनच्या निर्णायक भूमिकेचे विशेष कौतुक केले.
नागास्त्र ड्रोनने शत्रूच्या मनसुब्यांवर अचूक प्रहार
उद्घाटन समारंभात राजनाथ सिंह म्हणाले,
“ऑपरेशन सिंदूरदरम्यान सोलर ग्रुपच्या तांत्रिक क्षमतेचे उत्कृष्ट प्रदर्शन देशाने पाहिले. नागास्त्र ड्रोनचा प्रभावी वापर करून देशविरोधी घटकांवर अचूक प्रहार करण्यात आला.”
ते पुढे म्हणाले की, नागास्त्रचा अधिक प्रगत प्रकार विकसित करण्यात आला असून, शेजारी देशाच्या अनपेक्षित वर्तनाचा विचार करता हे तंत्रज्ञान भविष्यात कधीही वापरात आणावे लागू शकते.
‘भार्गवास्त्र’ आणि ‘पिनाका’ प्रणालीचेही कौतुक
संरक्षणमंत्र्यांनी सोलर ग्रुपने विकसित केलेल्या ‘भार्गवास्त्र’ अँटी-ड्रोन सिस्टीमचेही कौतुक केले. ही मायक्रो-मिसाइलवर आधारित हार्ड-किल प्रणाली असून तिच्या यशस्वी चाचण्या पूर्ण झाल्या आहेत.
याचबरोबर त्यांनी पिनाका रॉकेट प्रणालीचे उत्पादन आता नागपूर येथील युनिटमध्ये सुरू असल्याचे सांगितले. ही प्रणाली निर्यातही केली जात असून, लवकरच भारतीय लष्करात समाविष्ट केली जाणार आहे.
आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी स्वदेशी युनिट
23 मिमी ते 40 मिमी श्रेणीतील मध्यम कॅलिबर दारुगोळा हा पायदळ, बख्तरबंद वाहने, नौदलाच्या गन प्रणाली आणि हवाई तोफांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा असतो. सध्या या श्रेणीतील मोठ्या प्रमाणावरील दारुगोळ्यासाठी भारत आयातीवर अवलंबून आहे.
ही गरज ओळखून सोलर ग्रुपने 100 टक्के स्वदेशी, पूर्णतः स्वयंचलित व अत्याधुनिक उत्पादन युनिट उभारले आहे.
या युनिटमध्ये –
23 मिमी, 30 मिमी व 40 मिमी दारुगोळ्याचे उत्पादन
30 मिमी दारुगोळा व 40 मिमी ग्रेनेडसाठी इन-हाउस फायरिंग टेस्ट रेंज
23 मिमी दारुगोळ्यासाठी स्वतंत्र चाचणी रेंज (तीन महिन्यांत कार्यान्वित होणार)
पिनाका रॉकेट्सची खेप रवाना
भेटीदरम्यान संरक्षणमंत्र्यांनी पिनाका रॉकेट इंटीग्रेशन सुविधेची पाहणी केली. या ठिकाणी पिनाका ADM-1, ADM-2, एक्स्टेंडेड रेंज व गाइडेड व्हेरिएंट्सचे एकत्रीकरण केले जाते. यावेळी संरक्षण सचिवांसोबत त्यांनी पिनाका गाइडेड रॉकेट्सची एक खेप औपचारिकरित्या रवाना केली.
ड्रोन व यूएव्ही क्षेत्रात मोठी झेप
आधुनिक युद्धक्षेत्राच्या गरजा लक्षात घेऊन सोलर ग्रुपने आपल्या संरक्षण उत्पादनांमध्ये –
लँडमाइन्स
वॉरहेड्स
क्षेपणास्त्रे
युनिव्हर्सल एअर बॉम्ब
सशस्त्र ड्रोन
यांचा समावेश केला आहे. भारतीय लष्कराला देशातील पहिले स्वदेशी लोइटरिंग म्युनिशन नागास्त्र-1 यशस्वीपणे प्रदान करण्यात आले आहे. त्याची प्रगत आवृत्ती नागास्त्र-2 व नागास्त्र-3 अंतिम विकास टप्प्यात आहेत.
याशिवाय, MALE व HALE श्रेणीतील मानवरहित विमानांसाठी मोठा कार्यक्रम सुरू करण्यात आला असून, त्याच्या चाचण्यांसाठी 1.25 किलोमीटर लांबीचा स्वतंत्र रनवे तयार करण्यात आला आहे.
सोलर डिफेन्स अँड एअरोस्पेस लिमिटेड
सोलर ग्रुपची प्रमुख कंपनी असलेली सोलर डिफेन्स अँड एअरोस्पेस लिमिटेड (SDAL) ही दारुगोळा, रॉकेट्स, लोइटरिंग म्युनिशन, अँटी-ड्रोन सिस्टीम आणि यूएव्ही क्षेत्रातील आघाडीची स्वदेशी संरक्षण उत्पादक कंपनी आहे.
आत्मनिर्भर भारत या संकल्पनेनुसार SDAL भारतीय सशस्त्र दलांना अत्याधुनिक व विश्वासार्ह संरक्षण उपाय उपलब्ध करून देत आहे.